Markmið græns hagkerfis er að auka hagsæld og skapa ný störf sem eru í senn mannsæmandi og stuðla að bættu umhverfi. Grænt hagkerfi felur í sér ákveðna aðferðafræði sem beitt er bæði við undirbúning verkefna og framkvæmd þeirra. Í undirbúningi þarf að beita skipulegri aðferðafræði við stefnumótun, þar sem sem flest sjónarmið ábyrgrar auðlindastjórnunar eru samofin allri ákvarðanatöku. Í framkvæmd mun hið fullkomna græna starf nýta orku og hráefni eins og best má verða og hvorki framkalla mengun né óæskilegan úrgang.
Á Reykjanesi er unnið að uppbyggingu álvers í Helguvík, álver er í sjálfu sér ekki andstætt grænu hagkerfi ef umhverfis-, heilbrigðis- og mengunarbótakröfum er fullnægt. Það sem ekki er í anda græns hagkerfis í Helguvík er aðferðafræðin sem beitt hefur verið í uppbyggingunni. Hafist var handa við byggingu álversins án þess að gengið hafði verið nægjanlega úr skugga um að nauðsynleg orka væri í boði, skoðað hvort hagkvæmt og mögulegt væri að flytja hana á staðinn og hvort tryggt væri að arðsemi verkefnisins væri ásættanleg.
Það er auðvelt að hneykslast á þessum vinnubrögðum en við getum ekki horft fram hjá því að þessi vinnubrögð hafa reynst íslenskum sveitarstjórnarmönnum best til að koma stórum verkefnum í atvinnumálum af stað á Íslandi. Þetta er gert svona vegna þess að það virkar. Ef öllum formsatriðum hefði verið fylgt í Helguvík væri þar ekkert álver að byggjast upp – ekki fremur en á Keilisnesi þar sem búið var að leggja hundruð milljóna í undirbúning álvers á sínum tíma.
Álver í Helguvík hefur hangið yfir umræðu um atvinnulíf hér á Suðurnesjum í allt of langan tíma. Nú þarf að stoppa það. Stjórnvöld þurfa að svara því hvort álverið í Helguvík falli undir stefnu stjórnvalda um grænt hagkerfi eða stefnu fyrri stjórnvalda um markaðshagkerfi einstaklingsframtaksins. Ef framkvæmdin fellur undir núverandi stefnu stjórnvalda þarf að svara því hvernig varúðar- og mengunarbótaregla hafa áhrif og á hvaða hátt jafnræðis verði gætt í nýtingu auðlinda þjóðarinnar þegar framtíðar hagsmunir hennar eru hafðir að leiðarljósi.
Ef álver í Helguvík fellur undir markaðskerfi einstaklingsframtaksins, sem vel má réttlæta, þá bið ég stjórnmálamenn á Íslandi að lýsa því yfir að framtakið sé of langt komið til að hægt sé að hætta við það. Verkefnið fái því sömu fyrirgreiðslu og slíkar stórframkvæmdir hafa fengið á síðustu árum, forgang í orkumálum og eignarnám landa til orkuflutnings.
Hvoru megin við línuna sem álver í Helguvík lendir er ljóst að grænt hagkerfi er ekki ógn við hagvöxt eða framþróun á Íslandi. Meginmarkmiðið með umbreytingunni yfir í grænt hagkerfi er að ekki þurfi lengur að velja á milli efnahagslegs vaxtar og fjárfestinga annars vegar og umhverfis- og félagslegra gæða hins vegar, heldur fylgist þessir þættir að, þannig að áherslan á umhverfislegar og félagslegar umbætur skapi jafnframt tekjur og aukna hagsæld.
Viðbót.
