Að borga skuldir óreiðmanna

Nú eru uppi háværar kröfur nokkurra einstaklinga um að Ólafur Ragnar Grímsson gefi áfram kost á sér í embætti forseta Íslands. Helstu rök fyrir áframhaldandi setu Ólafs eru m.a. þau  að hann stóð vörð um réttlætið þegar hann neitaði að skrifa undir lög um ábyrgð ríkisjóðs á Icesave innistæðunum.

En um hvaða réttlæti stóð hann vörð?  Skoðum það nánar.

Icesavemálið snérist um að greiða lágmarks tryggingu fyrir tapaðar innistæður á Icesave reikningum Landsbankans. Þrýst var á ríkistjórn Íslands af breskum og hollenskum stjórnvöldum að ganga í ábyrgðir fyrir tryggingunni þangað til ljóst væri hvort eignir Landsbankans væru nægjanlegar. Ólafur Ragnar tryggði okkur að gerðir voru þrír samningar um hvernig standa ætti að tryggingunum, samningar sem vissulega voru hver öðrum hagstæðari.

Nú er komið í ljós að eignir Landsbankans nægja til að greiða innistæðutryggingu fyrir Icesave eins og Björgólfur Guðmundsson, aðaleigandi og bankaráðsformaður gamla Landsbankans, fullyrti í Kastljósi skömmu eftir hrunið. Það kemur því ekki til að ríkisjóður þurfi að ganga í þær ábyrgðir sem Icesave lögin kváðu á um. Það hefur þannig komið í ljós að Icesave samningarnir skipta okkur alls engu máli. Vegna andstöðu Ólafs þurftum við hins vegar að eyða fé ríkisjóðs í þrjá Icesave samninga með tilheyandi  þjóðaratkvæðagreiðslum, sérfræðiaðstoð og fjölda embættismanna í sendi- og samninganefndir.

Þannig hefur Ólafur Ragnar bjargað okkur frá hugsanlegri ábyrgð – sem aldrei varð að veruleika.  Þessari björgunartilraun má líkja við að hann hefði sett af stað rýningaráætlun fyrir Kötlugos sem hann svo sannfærandi boðaði í viðtali hjá BBC árið 2010.

Því er áleitin spurningin hvers vegna forsetinn valdi einmitt þessi lög til að neita að skrifa undir í 16 ára valdatíð. Hann hefði t.d. geta neitað að skrifa undir lög númer 38 frá 2001 um vexti og verðtryggingu sem að öllum líkindum samræmist ekki EES samningnum.

Ef Ólafur hefði lagst gegn þeirri áþján sem verðtrygging neytendalána hefur verið á íslenskum almenningi í tugi ára hefði hann sýnt raunverulegan áhuga á kjörum almennings. Þá hefði hann sýnt að hann hefði sannanlega áhuga á því að almenningur borgaði ekki skuldir óreiðumanna.