Arðgreiðslur Teton til gjaldkera Samfylkingarinnar

Gjaldkeri Samfylkingarinnar Vilhjálmur Þorsteinsson fékk 240 milljón króna arðgreiðslu frá fyrirtæki sínu árið 2009, hagnaðurinn var tilkominn vegna ársins 2008. Í vikunni spurði blaðamaður DV meðeiganda Vilhjálms í félaginu hvort fyrirtækið hefði hagnast á skortstöðum gegn íslensku krónunni, því svaraði meðeigandinn ekki.

Siðareglur Samfylkingarinnar voru samþykktar af flokksstjórn 10. mars 2012. Siðareglurnar ná ekki aðeins til alþingis- og sveitarstjórnarmanna flokksins heldur til allra sem starfa í nafni Samfylkingarinnar. Siðareglurnar ná því til Vilhjálms Þorsteinssonar gjaldkera flokksins.

Siðareglurnar voru hluti af umbótastarfi innan Samfylkingarinnar í kjölfar efnahagshrunsins. Siðareglurnar eru ekki lagaboð heldur tæki til að auka fagmennsku og byggja undir umræðu í siðferðilegum álitamálum. Samfylkingarmaður sem fær háar arðgreiðslur sem gætu verið tilkomnar vegna skortstöðu gegn krónunni, hugsanlega vegna upplýsinga sem ekki voru á allra vitorði, er mál sem hægt er að ræða út frá siðareglunum Samfylkingarinnar.

Arðgreiðslurnar eru ekki greiddar í tengslum við störf Vilhjálms fyrir Samfylkinguna, þær voru greiddar áður en Vilhjálmur varð gjaldkeri og áður en siðareglurnar voru samþykktar. Vilhjálmur hefur ekki verið spurður hvort hagnaðurinn sé tilkominn vegna skortstöðu og ekki hvort hann eða einhver annar í fyrirtækinu hafði aðgang að upplýsingum sem ekki voru á allra vitorði.

Ljóst er að til eru fyrirtæki og einstaklingar sem högnuðust á hruninu og hagnaðurinn tengist í sumum tilvikum þeim eignabruna og lífskjaraskerðingu sem landsmenn hafa gengið í gegnum. Ef Vilhjálmur svarar ekki hvort hagnaðurinn er kominn til vegna skortstöðu gegn krónunni gæti verið um siðferðilegt álitamál að ræða. Samkvæmt siðareglum Samfylkingarinnar eiga ákvarðanir samfylkingarmanna að mótast af virðingu fyrir almannahagsmunum og þeim ber að láta vita ef siðferðileg álitamál koma upp. Í siðareglunum kemur einnig fram að Samfylkingarfólk tekur ekki þátt í að leyna verkum eða upplýsingum sem varða almannahagsmuni.  Ýmsir þættir koma því til álita í þessu máli. Hluti af umræðunni er einnig hvort skortstaða á þessum tíma var lagalega eða siðferðislega röng.

Ég þekki ekki mál Vilhjálms og fyrirtækis hans. Í umfjöllun DV kemur ekki fram hvort Vilhjálmur hefur neitað að svara spurningum blaðamannsins.  Það er því ekki hægt að átta sig á hvort Vilhjálmur hafi búið yfir upplýsingum eða vitanlega framkvæmt eitthvað sem jók tap ríkisjóðs á árinu 2008. Af umfjöllun DV er ekki hægt að greina hvort um eðlilegan hagnað sé að ræða eða vafasama skortstöðu gegn íslensku krónunni á tíma þar sem reglur og viðmið á íslenskum fjármagnsmarkaði virðast hafa verið í lausu lofti.

Ef við viljum raunverulega komast að kjarna málsins er umfjöllun DV ekki nægjanleg og raunar frekar til þess fallin að kynda undir órökstuddar aðdróttanir í garð nafngreindra manna. Ég vona að DV eða aðrir fjölmiðlar haldi áfram umfjöllum um þetta mál (og fjölmörg sambærileg), spyrji sig um tilgang og markmið fréttarinnar og reyni að svara þeim siðferðilegu og lagaleg spurningum sem svara þarf.