Femínista-rugl

Fyrir nokkrum árum vann ég á verkefni á öldrunardeild sjúkrahúss í Reykjavík. Mitt hlutverk var að ræða við sjúklinga um heima og geima og skrá niður viðtölin.Ég ræddi við einn karlmann um hvort konur ættu að verða prestar eða ekki. Maðurinn var trúaður og hafði alltaf verið kirkjurækinn. Honum fannst sjálfsagt að konur væru prestar. Hann vildi þó síður láta kvenprest jarða sig, honum fannst bara eitthvað óþægilegt við þá tilhugsun. Það var ekki mitt hlutverk að rökræða þessa afstöðu við manninn en mér hefur oft dottið þetta í hug síðan.

Um daginn var mér bent á rannsókn sem kannaði viðhorf bandaríkjamanna til þess að kona yrði forseti landsins. Fyrri rannsóknir höfðu sýnt að bandaríkjamenn telja að kyn einstaklinga skipti ekki máli þegar þeir velja sér forseta, ef einstaklingarnir eru jafnhæf til starfsins. Fyrri rannsóknir höfðu verið gerðar með viðtölum eða með spurningalista.

Rannsóknin sem ég skoðaði kannaði viðhorfi þannig að einstaklingarnir sem spurðir voru þurftu aldrei að gefa upp hvaða viðhorf þeir höfðu til málsins heldur var spurningin falin meðal annarra og síðan reiknað út vægi hennar. Tilgangur rannsóknarinnar var að skoða hvort að vilji einstaklinga til að falla að skoðunum sem væru viðurkenndar í samfélaginu hefði skoðunarmyndandi áhrif. Rannsakendur gengu út frá því að í Bandarísku samfélagi væri ekki viðurkennt að mismuna fólki eftir kyni.

Í rannsókninni var valið tilviljunarkennt í tvo hópa. Annar hópurinn fékk fjórar staðhæfingar en hinn hópurinn fimm. Einstaklingarnir í hópnum áttu að svara hver fyrir sig hve margar fullyrðingar framkölluðu reiði eða tilfinningalegt ójafnvægi.

Fullyrðingarnar fyrri hópsins (viðmiðunarhópsins) voru:
1. Verð á bensíni hækkar stöðugt
2. Atvinnumenn í íþróttum fá milljónir dollara í laun
3. Bílbelti eiga alltaf að vera spennt í akstri
4. Stórfyrirtæki menga umhverfið.
Í seinni hópnum (tilraunahópnum) var bætt við fullyrðingunni
5. Forseti Bandaríkjanna er kona.

Niðurstöður rannsóknarinnar var sú að tilhugsunina um að kona væri forseti Bandaríkjanna olli reiði eða ójafnvægi hjá 26% bandarískra kjósenda.

Á Íslandi hefur kona verið forseti og staðið sig að flestra mati vel í því embætti, því er óvarlegt að yfirfæra þessar niðurstöður á íslenskt samfélag. Þetta gæti þó átt við þegar spurt er um tilfinningar gagnvart því að hafa konu sem yfirmann, eiga pólitískan andstæðing sem er kona eða viðhorf til þess að lána konu peninga til að stofna eigið fyrirtæki.

Hægt er að skoða rannsóknina hér.