Fleiri litlir karlar

Í gær las ég áhugaverða grein um afskipti Jóns Ásgeirs af ritstjórn 365 miðla. Í greininni kemur fram að Jón Ásgeir hafi í einhver skipti reynt að beita fjölmiðlamenn óeðilegum þrýstingi – í greininni kemur ekki fram hvaða áhrif afskiptin höfðu á einstakar fréttir eða hvernig einstaka fréttir hafa verið aðlagaðar. Vonandi fáum við dæmi um það síðar.

Ég hef haft nokkur samskipti við fjölmiðla undanfarin ár og mér finnst vel geta verið að það sem greinarhöfundur fjallar um sé vandamál í íslenskum fjölmiðlum. Ef látið er undan þrýstingi valdamanna er ekki aðeins verið að ganga ranglega erinda þeirra heldur er  hætta á að lítið sé gert úr málflutningi annarra.

Um daginn talaði ég við fjölmiðil og sagði þar sitthvað sem reitti forstjóra íslensks stórfyrirtækis til reiði. Daginn eftir hringdi ég í fjölmiðilinn og vildi fá þá til að fjalla um málið á dýpri hátt, fara yfir fleiri hliðar þess og skýra málið betur.

Fjölmiðlamaðurinn vildi ekki tala meira um málið. Forstjórinn hafði hringt æstur og orðljótur og krafðist þess að fá að koma í viðtal daginn eftir. Fjölmiðlamaðurinn sagði mér að hann hefði þurft að leggja talsvert á sig til að  róa forstjórann og taldi sig hafa gert mér mikinn greiða með því. Hann hafði sannfært forstjórann um að líklega hefði ég lítið til míns máls, hefði að öllum líkindum ekki meint það sem ég sagði og hefði örugglega ekki verið í fullkomnu jafnvægi í hita leiksins. Ég sagði fjölmiðlamanninum að ég gæti staðið við og útskýrt allt sem ég hafði áður sagt en hann vildi ekki ræða það frekar.

Forstjórinn góði kom þann daginn í viðtal og ræddi um málið á þeim nótum sem fjölmiðlamaðurinn hafði sagt mér frá. Góðlátlegt grín var gert af því sem ég hafði sagt og niðurstaðan var sú að forstjórinn og ég værum í raun alveg sammála um kjarna málsins.

Í mínum huga er það mikilvægt lýðræðismál hvernig fjölmiðlar velja sér að fjalla um ákveðin mál. Hvorki ég né aðrir eiga að stjórna því hvernig fjölmiðlar fjalla um mál þeirra þó vissulega eigi fólk að hafa tækifæri til að koma sjórnarhorni sínu á framfæri.

Í þessari umræðu er ég mjög hugsandi yfir stöðu fjölmiðlamanna. Margoft hefur komið fram að álag á íslenska fjölmiðlamenn er meira en gerist annars staðar í heiminum. Þeir hafa minni tíma til að vinna fréttir, koma sér inn í flókin mál og finna kjarna málsins.  Mikið álag getur valdið því að þeir eru ekki alltaf  í stakk búnir til að mæta æstum og bálreiðum valdamönnum í samfélaginu.

Valdamiklir aðilar hafa víða sambönd og geta ráðið mikið um tekjur og orðspor fjölmiðla – það getur því verið til mikils að vinna að  leysa ágreining með sátt.

Það má nota mörg fín orð um hlutverk fjölmiðla í lýðræðislegu nútímaþjóðfélagi en á meðan fjölmiðlamenn geta verið eins berskjaldaðir gagnvart yfirgangi og frekju eins og sá sem ég talaði við er ekki von á góðu