Pólitískt hugrekki

Í upphafi árs 2007 baðst beiðni Landsnets til Sveitarfélagsins Voga um leyfi til að leggja 220kV loftlínu í gegnum sveitarfélagið. Málið var lagt fyrir íbúafund þann 20. júní 2007 þar sem greidd voru atkvæði um hvort leyfa ætti  loftlínu Landsnets. Samþykkt var einróma að þær rafmagnslínur sem leggja þarf í gegnum land sveitarfélagsins yrðu lagðar í jörð.

Þann 1. nóvember 2007  samþykkti umhverfisnefnd sveitarfélagsins samhljóða að hafna öllum fyrirliggjandi valkostum Landsnets um loftlínur með framtíðarhagsmuni íbúa Sveitarfélagsins Voga og náttúruvernd í huga.

Í kjölfarið vísaði bæjarstjórn Sveitarfélagsins Voga málinu til umfjöllunar í Suðurlindum sem er sameiginlegur vettvangur Grindavíkur, Voga og Hafnarfjarðar um orkumál. Unnin var skýrsla fyrir Suðurlindir og var meginniðurstaðan sú að athugasemdir eru gerðar við þær fullyrðingar Landsnets að tæknilega ómögulegt væri að leggja jarðstreng um land sveitarfélagsins.

21. ágúst 2008 var lagður fram undirskriftarlisti 353 einstaklinga í sveitarfélaginu sem var rétt um 50% kosningabærra manna á þeim tíma. Á listanum var óskað eftir að efnt væri til íbúakosningar um málið ef bæjarstjórn hefði í hyggju að ganga gegn ákvörðun íbúafundar 2007.

1. september 2008 samþykkti meirihlutinn að draga til baka umboð stjórnar Suðurlinda til samninga við Landsnet um uppbyggingu raforkuflutningskerfis í Sveitarfélaginu Vogum og 19. september hafnaði þáverandi bæjarstjórn kröfu um íbúakosningu.
31 október 2008 var samkomulagið við Landsnet staðfest af meirihluta bæjarstjórnar.

Nýr meirihluti tók við í sveitarfélaginu árið 2010 og seinni part árs 2011 var ákvörðun fyrri meirihluta dregin til baka. Landsnet hafnaði kröfu sveitarfélagsins og taldi sig ekki geta fallist á hana án aðkomu ríkisins. Bæjarfulltrúar fóru á fund umhverfis- og samgöngunefndar og atvinnuveganefndar þar sem gerð var grein fyrir kröfu sveitarfélagsins og afstöðu Landsnets. Atvinnuveganefnd tók afstöðu gegn málinu en Umhverfis- og samgöngunefnd flutti tillögu til þingsályktunar um lagningu raflína í jörð og var iðnaðarráðherra falið að skipa nefnd er móta átti stefnu um málið. Í nóvember 2012 klofnaði meirihluti bæjarstjórnar Voga í málinu og heimilaði Landsneti að leggja raflínu um land sveitarfélagsins og í febrúar 2013 skilaði nefndin af sér áliti sínu.

Nú liggur fyrir beiðni Landsnets um eignarnám á stærstum hluta jarða í Sveitarfélaginu. Greint var frá því á blaðamannafundi í dag að samningar hafi tekist við fjóra af hverjum fimm landeigendum um 62% lands á leið væntanlegrar línu en ítrekaðar samningsumleitanir við aðra landeigendur hafi reynst árangurslausar. Í Sveitarfélaginu Vogum hefur þó einungis samið um c.a. 4,65 km af 17,3 km línuleiðinni og samningsaðilinn hefur að stærstum hluta verið HS Orka, fyrirtæki sem ætlar að selja raforku inn á þessa umræddu línu.

Þessi mikla andstaða landeigenda í Sveitarfélaginu Vogum er ekki vegna þess að þar séu menn harðari í horn að taka en annars staðar á landinu. Ástæðan er sú að íbúar og landeigendur treystu því að fylgt yrði til enda því lýðræðislega ferli sem hófst á íbúafundi 2007. Því miður höfum við kjörnir fulltrúar í sveitarfélaginu ekki staðið undir þeim væntingum.

Þrátt fyrir það er áfangasigur unnin með skýrslu starfshópsins sem unnin var eftir tillögu umhverfis og samgöngunefndar. Þegar við fórum á fund nefndarinnar skipti öllu máli að þar inni voru einstaklingar sem voru tilbúnir að hugsa út fyrir boxið og hlusta á sjónarmið sem ekki féllu að almenningsálitinu eða skoðunum háværustu hagsmunaaðilana.

Fyrir það pólitíska hugrekki langar mig að þakka.

Frekari upplýsingar febrúar 2015
Fyrir nokkru var hringt í mig og mér sagt að á fundi með Atvinnuveganefnd nýlega hafi forstjóri LN viðurkennt að hafa farið með rangar upplýsingar fyrir bæjarráð Voga þegar línurnar voru samþykktar 2013. Nú ættu núverandi stjórnvöld í bæjarfélaginu að taka sig til og láta rannsaka þetta mál ofaní kjölinn og ógilda fyrri ákvarðanir.