Sjónarhorn barna

Börn eru ólíkir og skapandi einstaklingar sem lifa í flóknum félagslegum veruleika. Hvert barn hefur sína líkamsgerð og sögu sem gefur því einstakt sjónarhorn á veruleikann. Auk persónulegs sjónarhorns er hugsun barns ólík hugsun fullorðinna, þar sem barn þroskast og breytist hraðar og á annan hátt en á nokkru öðru æviskeiði. Hraður þroski og sérstaða bernskunnar gefur hugsun barns ákveðin einkenni sem nauðsynlegt er að taka tillit til þegar umhverfi barnsins er skipulagt.

Sjónarhorn og upplifun fullorðinna á veruleika barna er viðfangsefni flestra rannsókna á sviði uppeldis- og kennslufræði og hefðbundin uppeldisfræði endurspeglar slíkt sjónarhorn. Þetta veldur því að sérstaða og upplifun barnsins fellur í skuggann af upplifunum þess fullorðna og þeim kenningum sem hann velur sér til að spegla veruleika barnsins í. Þetta hefur í för með sér þá hættu að breytur sem skipta miklu máli í huga barnsins og hafa áhrif á upplifun barnsins eru ýmist ekki skoðaðar eða eru metnar sem óverulegar frá sjónarhorni fullorðinna.

Aðferðafræði sem leggur áherslu á sérstöðu barnæskunnar og fjölbreytileika í tilveru barna felur í sér tvo þætti; fyrstu persónu sjónarhorn barnsins, eins og sjónarhornið birtist í eigin reynsluheimi barnsins – og sameiginlega skólamenningu barna og fullorðinna, þar sem raunverulegt mót reynsluheima og mögulegra heima á sér stað. Í rannsóknum á barnæskunni þarf að nálgast fyrstu persónu sjónarhorn barnanna, það er byggja á því hvernig upplifun barnanna sjálfra er og hvort og þá hvernig nám þeirra fer fram. Slík nálgun spyr um persónulega merkingu barnsins, tilgang og einlægni að baki því sem birtist og hvernig barnið lifir lífi sínu stöðugt í merkingarheimi sem það hefur ekki átt þátt í að skapa. Áhersla á raunveruleg tengsl og fyrstu persónu sjónarhorn draga fram mikilvægi þess að gera rannsóknir við raunverulegar aðstæður og persónulega upplifun og draga þá þætti fram í gögnum sem birta það sjónarhorn í stað þess að notast við staðlaða þekkingu eða tilbúnar aðstæður. Áhersla á sameiginlegt samfélag barna og fullorðinna gefur barninu nauðsynlegan stöðugleika og vernd í skólanum, ekki aðeins til að sinna námi sínu heldur ekki síður möguleika á að þroskast eðlilega í samfélagi sem byggt er upp með áhuga og athygli fullþroska einstaklinga.