Mannréttindi brotin í Lágafellsskóla

Rannsóknir sýna að væntingar kennara til barna skipta miklu máli um þann námsárangur sem þau sýna í skólanum. Að nokkru leiti er það vegna þess að kennarar sem vænta góðs árangurs frá barni eru líklegri til að draga fram og horfa á þá þætti í fari þeirra sem styðja hugmyndina um góðan árangur og hins vegar vegna þess að barn sem upplifir jákvætt viðhorf og væntingar frá kennara upplifir meiri hvata til að standa sig vel. Kennari sem er tekur við „upplýsingum“ um að barnið sé „latt, lúmskt og lygið“ áður en það kynnist barninu lætur persónulegar tilfinningar annarra móta framtíðar tengsl sín við barnið og takmarkar möguleika þess á að ná góðum árangri í námi.    

Það er engin tilviljun að meginregla í skólum er að barn eða forráðamaður þess eigi að hafa aðgang að öllum upplýsingum um barnið í skólanum. Það er ekki tilviljun að barn eða forráðamaður þess eigi að hafa annað vitneskju um fundi sem haldnir eru um málefni barnsins. Það er heldur engin tilviljun að barnið eða forráðamaður þess eigi að hafa aðgang að öllum fundagerðum eða gögnum funda sem lúta að málefnum barnsins.

Reglur um aðgengi barna eða forráðamanna þeirra eru ekki settar án ástæðu heldur vegna þess að túlkun eins á veruleika annars er alltaf einhliða og takmörkuð og mikill möguleiki er að sú niðurstaða sé litið af fordómum, staðalmyndum eða persónulegum tilfinningum gagnvart barninu. Upplýsingar út Lágafellsskóla sem rötuðu í fjölmiðla í síðustu viku hafa því alls ekkert með barnið eða börnin að gera, þær eru möguleikar til að túlka aðstæður út frá takmörkuðu sjónarhorni kennara.

Að segja að barn sé dónalegt, lúmskt eða lygið hefur ekkert að gera með barnið sjálft heldur aðeins með takmarkaða upplifun kennara að gera. Slíkar „upplýsingar“ eru ekki persónuupplýsingar um barnið sjálft og á ekkert skylt við mat kennara sem nýtir fagþekkingu sína til að aðstoða barn í námi. Slíkar upplýsingar eru uppspuni og rógur; tilfinningaleg viðbrögð fullorðins gagnvart barni sem ekki getur borið hönd fyrir höfuð sér.

Í barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna er kveðið á um að réttindi allra barna eigi að vera tryggð án nokkurs konar mismununar. Það á við mögulega mismunun vegna kynferðis og kynþáttar en einnig mismunun vegna þess að barnið er þreytandi, leiðinlegt, fýlugjarnt, veiklynt, óhlýðið, ofvirkt, dreymandi, áhugalaust, ósanngjarnt, frekt, þrjóskt eða það ber ekki nægjanlega virðingu fyrir kennurum eða skólakerfinu. Réttindi eiga þannig ekki aðeins við um ákveðna hópa heldur einnig persónuleg einkenni barns og lýtur að réttindum þess til að birta sjálft sig á hvern þann hátt sem persónuleiki þess segir til um.

Að rita niður niðrandi upplýsingar, án athugasemda um börn án þess að þau hafi aðgang að þeim upplýsingum og geti beitt andmælarétti sínum er ekki bara siðlaust í samhengi skólans og þeirra viðkvæmu upplýsinga sem þar er á borðum stafsmanna á hverjum degi heldur koma slíkar upplýsingar í veg fyrir að barnið geti náð þeim árangri í skóla sem vinveitt og jákvætt viðmót hvetur þau til að gera.

Skráning „persónugangna“ í Lágafellsskóla er ekki mistök eða slys, þau bera vott um skólamenningu þar sem viðtekið er að búa rógburð um börn sem faglegt mat á stöðu þeirra. Slíkur rógburður um börn sem er að þroskast er ekki aðeins brot á mannréttindum þeirra og  brot á starfsreglum skóla heldur kemur það í veg fyrir að barnið geti notuð jafnræðist í skólanum og hafi sömu tækifæri til náms og önnur börn.

Slík mál verða ekki leyst með því að senda einn eða tvo kennara í leyfi, þau verða ekki leyst með því að banna síma í skólum. Slík mál verða ekki leyst nema með faglegri umræðu um mannréttindi barna, hvers vegna þau mannréttindi þarf að virða og hvaða afleiðingar það hefur ef það er ekki gert.