Kennari Íslands – Mikilvæg fyrirmynd (Herdís Egilsdóttir)

 Skipulag skóla hefur mikil áhrif á menningu og gildi starfsmanna og móta það starf sem þar fer fram. Til að bæta skólastarf á Íslandi þarf nýja hugsun, nýja menningu og þar með nýtt skipulag.

Við á Íslandi höfum átt marga góða kennara, einn af áhrifamestu og framsæknustu kennurum sem við höfum átt er Herdís Egilsdóttir. Herdís var frumkvöðull í kennsluaðferðum og námsefnisgerð en mikilvægasta arfleigð hennar er að mínu mati viðhorf hennar til barna. Á viðhorfum Herdísar ættum við að byggja okkur nýtt íslenskt menntakerfi, gera skipulag um menntun á íslandi þar sem hlúð er að þeim viðhorfum sem Herdís hafði til nemenda sinna.  Slíkt viðhorf er grunur allrar menntunar og forsenda þess að við getum innleitt hugmyndir um skóla án aðgreiningar.  

Herdís Egilsdóttir bara mikla umhyggju fyrir velferð allra barna og hafði djúpt og kærleiksríkt viðhorf til nemenda sinna. Hún leit á börn sem jafningja og lagði áherslu á að hafa samskipti við þau sem fullgilda einstaklinga og tala við þau á máli fullorðinna. Herdís trúði á mikilvægi þess að undirbúa börn fyrir lífið með því að efla sjálfstæða hugsun þeirra, sjálfstraust og ábyrgðartilfinningu. Herdís lagði mikla  áherslu á fyrirgefningu og mikilvægi þess að kennarar biðji börn afsökunar þegar þeim hefur mistekist, það taldi hún afar mikilvægt til að skapa góð og nærandi tengsl milli kennara og nemenda sem síðan er forsenda merkingarbærs náms.

Herdís taldi að mikilvægasta tækið í kennslunni væri tengsl kennara og barna. Slík tengsl þyrftu að  byggjast á trausti, virðingu og skilningi. Kennarar ættu að vera leiðbeinendur sem veita börnum stuðning og hvatningu, en einnig að hlusta á þau og taka tillit til þeirra sjónarmiða. Herdís lagði áherslu á mikilvægi þess að kennarar sýni umhyggju og áhuga á velferð barna, þar sem slík tengsl geta haft jákvæð áhrif á námsárangur og sjálfsmynd nemenda. Með því að byggja upp jákvæð og traust tengsl geta kennarar hjálpað börnum að þróa með sér sjálfstraust og áhuga á námi.

Þetta viðhorf Herdísar birtist í fjölmörgum viðtölum og greinum sem til eru svo og í störfum hennar með þróun Landnámsaðferðarinnar, þar sem hún setti þroska nemenda í forgang fram yfir hefðbundna fræðslu. Hún hvatti nemendur til að skapa samfélag, fylgjast með náttúrunni og taka ábyrgð á eigin verkum, sem opnaði hug þeirra fyrir lausnaleit og ábyrgð.

Til að byggja nýtt skipulag í skólamálum á Íslandi þarf að kerfisbinda viðhorf og vinnubrögð Herdísar. Umbuna og styðja við jákvætt viðhorf gagnvart börnum og hafa aðgengilegar kennsluaðferðir sem fóstra slík viðhorf. Það þarf að hvetja til þess að fullorðið fólk innan skólans skoði málin út frá sjónarhorn barnsins og þjálfist í að viðurkenna og leiðrétta eigin mistök og að tala við nemendur á jafningjagrundvelli.